Minima kadrowe są jedną z bardziej problematycznych kwestii dla wielu szkół wyższych, a szczególnie dla uczelni małych – opierających kształcenie nierzadko na kadrze akademickiej z innych uczelni. Ostatnie zmiany legislacyjne dodatkowo komplikują sytuację tych uczelni. Mimo to, niniejszy cykl artykułów dedykowany jest wszystkim zainteresowanym, którzy chcieliby uzupełnić lub usystematyzować swoją wiedzę na temat komponowania minimów kadrowych na prowadzonych kierunkach studiów.

Z dniem wejścia w życie Ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 1311 – dalej „Ustawa nowelizująca”), w życie weszło także Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów (Dz.U. 2016 poz. 1596 – dalej „Rozporządzenie”), które zastąpiło rozporządzenie w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia z 2014 roku.

O ile większość zmian w Ustawie nowelizujących ma charakter odciążający uczelnie i dający więcej swobody, tak dość niespodziewanie resort nauki i szkolnictwa wyższego zdecydował się zamieszać w zasadach ustalania minimów kadrowych (zwłaszcza dla profilu praktycznego) właśnie na poziomie aktu wykonawczego jakim jest właśnie Rozporządzenie. W związku z wieloma wątpliwościami, poniżej przedstawione zostały zasady ustalania minimum kadrowego na studiach wyższych, z uwzględnieniem podziału na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2018 roku oraz po 1 października 2017 roku.

Minima kadrowe a reguły podstawowe 

Ogólne zasady kwalifikacji nauczycieli akademickich wyznaczają przede wszystkim ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 572 ze zm. – dalej „Ustawa”) oraz Rozporządzenie.

Zgodnie z art. 9a Ustawy zaliczenie nauczyciela akademickiego do minimum kadrowego wymaga na wstępie łącznego spełnienia  dwóch podstawowych warunków. Nauczyciel akademicki musi zatem:

  1. być zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy;
  2. złożyć stosowne oświadczenie, w którym wyraża zgodę na zakwalifikowanie go do minimum kadrowego na danym kierunku i poziomie studiów.

Wyjątek od reguły wskazanej w pkt. 1 stanowią nauczyciele akademiccy zatrudniani jako tzw. „praktycy” w ramach studiów o profilu praktycznym, dla których wystarczy zatrudnienie na co najmniej 1/4 etatu (25% pełnego wymiaru czasu pracy). Warto tu nadmienić, że zasady ogólne wyznaczające wymiar godzinowy pełnego etatu nauczyciela zatrudnionego w uczelni określa ramowo art. 130 Ustawy.

Odnosząc się do oświadczenia, o którym mowa w pkt. 2, jego wzór ustalany jest najczęściej niezależnie przez każdą uczelnię, choć w praktyce ich kształt niewiele się od siebie różni. Od kształtu o wiele ważniejsza jest treść samego oświadczenia, w którym musi znaleźć się sformułowanie, że nauczyciel akademicki upoważnia wybraną podstawową jednostkę organizacyjną uczelni (a w uczelni nieposiadającej podstawowych jednostek organizacyjnych prowadzących co najmniej jeden kierunek studiów – uczelnię) do zaliczania go do minimum kadrowego określonego kierunku studiów wraz z doprecyzowaniem poziomu studiów dla którego ma stanowić minimum.

Oświadczenia składa się corocznie do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki. Od reguły tej istnieje odstępstwo w przypadku zmian w zatrudnieniu wpływających na minimum kadrowe (np. zatrudnienie nowego pracownika, który będzie stanowił minimum kadrowe) – wówczas oświadczenie może zostać złożone później, jednak nie później niż do rozpoczęcia semestru.

Minima kadrowe a termin zatrudnienia nauczyciela akademickiego

Mając na uwadze uwagę dotyczącą terminu złożenia oświadczeń o minimum należy mieć również na względzie wymogi dotyczące momentu nawiązania stosunku pracy z nauczycielem akademickim, określone w § 10 Rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, nauczyciel akademicki może być zaliczony do minimum kadrowego, jeżeli został zatrudniony w uczelni nie później niż od początku semestru studiów. Jeżeli zatem w trakcie trwania semestru uczelnia zatrudni nowego nauczyciela, który od razu złoży oświadczenie ws. minimum kadrowego, to zaliczyć go do tego minimum będziemy mogli dopiero wraz z rozpoczęciem kolejnego semestru. Innymi słowy, nie ma możliwości zmiany minimum kadrowego w trakcie trwania semestru (jedynym wyjątkiem jest jego zmniejszenie, np. w związku z wycofaniem oświadczenia przez nauczyciela).

W cyklu m.in.:

  1. Reguły ogólne
  2. Hierarchia etatów i limity minimów kadrowych
  3. Kryteria merytoryczne doboru minimum kadrowego
  4. Szczegółowe zasady dotyczące minimum na profilu praktycznym (przed i po 30 września 2018 r.)
  5. Szczegółowe zasady dotyczące minimum na profilu ogólnoakademickim
  6. Szczególne przypadki minimów kadrowych (studia filologiczne, artystyczne, medyczne)
  7. Szczególne przypadki minimów kadrowych (studia międzyobszarowe i interdyscyplinarne, podwójny profil kształcenia

Licencja Creative Commons
Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.