W minionym tygodniu Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport na temat wyników kontroli w zakresie kształcenia na studiach doktoranckich. Według NIK, w latach 2013-2014 studia doktoranckie nie były w pełni skutecznym sposobem kształcenia kadr naukowych.

 

Odnosząc się do wyników kontroli, warto przytoczyć fragment raportu zawierający ogólną ocenę:

Skontrolowane jednostki naukowe stworzyły uczestnikom studiów doktoranckich warunki do prowadzenia samodzielnych badań naukowych, współpracy naukowej w zespołach badawczych oraz publikowania wyników badań. Warunki te nie były jednak wystarczająco motywujące do uzyskania stopnia naukowego doktora. Spośród 261 absolwentów tych studiów z lat 2013-2014, jedynie 108 (41,4%) uzyskało taki stopień. 8 Jednostki prowadzące studia doktoranckie w dziedzinie nauk ścisłych i medycznych osiągały wyższą skuteczność kształcenia (66%) od jednostek realizujących studia humanistyczne i społeczne (26,8%).

Tendencję tę potwierdzają również informacje zebrane od 82 podmiotów objętych badaniem kwestionariuszowym. Spośród 7.681 doktorantów, którzy ukończyli stacjonarne studia doktoranckie w latach 2013 – 2014 w tych jednostkach, tylko 3.423 (44,6%) uzyskało stopień naukowy doktora. W 30 badanych jednostkach naukowych odsetek ten wyniósł mniej niż 25% i tylko w jednej czwartej osiągnął wartość powyżej 56%. Uczelnie medyczne i techniczne uzyskały wyższą skuteczność kształcenia (odpowiednio 56% i 48,6%) od uniwersytetów i uczelni pedagogicznych (odpowiednio 44,6% i 20,7%).

Niekorzystny wpływ na skuteczność kształcenia na studiach doktoranckich mają łagodne kryteria rekrutacji umożliwiające przyjęcie znacznej liczby osób, zbyt mało zajęć związanych z metodyką prowadzenia badań naukowych, niewielka oferta zajęć fakultatywnych rozwijających umiejętności zawodowe oraz niewystarczające mechanizmy motywacyjne (np. niskie stypendia). Czynnikiem demotywującym dla doktorantów jest niepewna perspektywa zatrudnienia – badania potrzeb polskiej gospodarki nie wykazują istotnego zainteresowania pracodawców zatrudnianiem osób ze stopniem naukowym doktora.

Kontrolowane uczelnie i instytuty naukowe PAN prawidłowo wykorzystywały środki otrzymane na kształcenie i rozwój doktorantów, w tym terminowo i z uwzględnieniem przyjętych kryteriów wypłacały stypendia.

Z pełną treścią raportu można się zapoznać TUTAJ