W środowisku szkolnictwa wyższego pojawiły się wątpliwości, czy każda uczelnia może realizować studia podyplomowe w zakresie przygotowania pedagogicznego. Część szkół wyższych uznała, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U z 2019 r., poz. 1450), prawo to jest znacząco ograniczone. Jednocześnie nie są przekonane o słuszności swoich wniosków, ponieważ zauważają uczelnie, które zdają się mieć inny pogląd na ten temat i przeprowadzają kolejne nabory na wspomniane studia podyplomowe. Czy istnieją zatem jakieś ograniczenia, a jeśli tak, to jaki?

I. POJĘCIE „PRZYGOTOWANIE PEDAGOGICZNE” A STANDARD. SYTUACJA PRAWNA DO ROKU AKADEMICKIEGO 2019/2020.

Główną przyczyną nieporozumień jest sposób regulacji tej materii, który obowiązywał do czasu pojawienia się rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U z 2019 r., poz. 1450).

Pojęcie „przygotowanie pedagogiczne” można było odnaleźć w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 1264). Wówczas definiowano je jako „nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną – w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin.” W przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosił nie mniej niż 150 godzin. O posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczył dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego.

Wspomniany akt prawny obowiązywał do czasu zastąpienia go rozporządzeniem MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. 2017 poz. 1575, z późn. zm.), w którym ponownie, w § 2 pkt 2, zdefiniowano „przygotowanie pedagogiczne”, przy czym niczego w tej definicji nie zmieniono. Warto jednak zwrócić uwagę na sam tytuł rozporządzenia, który został ograniczony do nauczycieli.

Nie ma to wpływu na to, że przepisy z 2017 r. nie stały w sprzeczności z ówczesnym standardem nauczycielskim ujętym w rozporządzeniu MNiSW z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2012 r., poz. 131).

Czy coś się od tego czasu zmieniło?

Jeżeli chcą Państwo zapoznać się z treścią artykułu przygotowanego przez eksperta Instytutu Rozwoju Szkolnictwa Wyższego ds. prawnych i formalnych aspektów kształcenia – Grzegorza Laskowskiego, uprzejmie prosimy o zapis do naszego Newslettera.

Jeżeli będą potrzebowali Państwo eksperckiej pomocy w kwestiach prawnych dot. szkolnictwa wyższego, uprzejmie prosimy o kontakt: +48 81 8228 615, biuro@irsw.pl