Ebook: Tworzenie nowoczesnych kierunków studiów. Od danych do wdrożenia
Program studiów pod lupą PKA – dlaczego warto zadbać o dokumentację zanim będzie za późno
Nawet najlepszy pomysł na kierunek studiów nie obroni się, jeśli nie będzie miał solidnych podstaw formalnych. O sukcesie lub porażce w kontakcie z Polską Komisją Akredytacyjną decyduje najczęściej dokumentacja programowa.
Tworzenie lub aktualizacja programu studiów to zadanie, które wiąże się nie tylko z pracą koncepcyjną, ale również z odpowiedzialnością formalną. To właśnie na podstawie dokumentacji, m.in. planów studiów, efektów uczenia się, sylabusów, opisu praktyk i zasad dyplomowania – eksperci PKA formułują swoje oceny i zalecenia. I choć program powinien przede wszystkim być merytorycznie wartościowy, w praktyce to niezgodność z przepisami, niespójności i braki w dokumentacji najczęściej prowadzą do negatywnych uchwał lub zastrzeżeń.
Ocena programu studiów przez PKA
Zgodnie z filozofią PKA oraz stosowanymi przez nią standardami jakości kształcenia, to właśnie program stanowi centralny punkt odniesienia. To wokół niego koncentrują się wymagania dotyczące kadry, infrastruktury, współpracy z otoczeniem i działania WSZJK. Gdy program jest niespójny, nieprzemyślany lub źle opisany, jego słabości wpływają na inne obszary, prowadząc do zarzutów wobec systemu jakości, nieadekwatnych efektów uczenia się czy – w przypadku profilu praktycznego – niewystarczającej praktyczności.
Wspólne źródło błędów: merytoryka ≠ aspekty formalne
Wielu autorów programów to doskonali specjaliści w swoich dziedzinach. Znają tematykę, wiedzą, czego chcą nauczyć, potrafią zaplanować dobre zajęcia. Jednak to nie wystarczy. Zespoły projektujące kierunki studiów często przyznają, że nie mają wystarczającej wiedzy w zakresie wymagań formalnych i technicznych. Często nie mogą liczyć na wsparcie w tej kwestii, ze strony innych wyspecjalizowanych osób w uczelni. Obawiają się, że ich wysiłek pójdzie na marne, ponieważ program – mimo zachowanej jakości merytorycznej – zostanie odrzucony z przyczyn formalnych. Jeszcze trudniej ocenić, czy zmiany wprowadzane po zaleceniach PKA lub w ramach WSZJK rzeczywiście spełniają oczekiwania.
Szczegółowa weryfikacja dokumentacji pod względem formalnym = ograniczenie ryzyka
Uczelnie stają przed wyzwaniem: jak zagwarantować, że dokumentacja programowa rzeczywiście oddaje założenia kierunku i spełnia wszystkie wymagania. Problem pojawia się nie tylko podczas tworzenia nowego kierunku, ale również:
- przy odpowiedzi na raport PKA w toku ocenie programowej,
- przy wdrażaniu zmian w ramach WSZJK,
- przy każdej większej aktualizacji efektów uczenia się, treści programowych lub sylabusów.
Bez odpowiednich kompetencji oraz narzędzi weryfikacyjnych, a przede wszystkim bez zewnętrznego (spoza zespołu tworzącego kierunek), niezależnego spojrzenia, trudno ocenić, czy program jest odporny na zarzuty.
Podsumowanie
W pracach nad programem uczestniczą różne grupy: prorektorzy i dziekani, dziekani i pełnomocnicy ds. kształcenia i jakości, pracownicy działów dydaktyki, członkowie rad programowych, a także nauczyciele akademiccy. Wszyscy mają swoją część odpowiedzialności i często bardzo ograniczony czas. Dlatego tak ważne jest by osoba, z odpowiednim przygotowaniem i doświadczeniem mogła zweryfikować całość dokumentacji, co może realnie ułatwić pracę, zwiększyć jakość dokumentacji i zminimalizować ryzyko niepowodzenia.
Autor: Grzegorz Laskowski
Masz wątpliwości, czy dokumentacja programu studiów w Twojej uczelni spełnia wszystkie wymagania formalne PKA? Chcesz ograniczyć ryzyko zastrzeżeń, wychwycić niedoskonałości i usprawnić działania — zanim dokumentacja trafi do oceny?
Skontaktuj się z nami i umów się na bezpłatną konsultację. Porozmawiamy o tym, jak zwiększyć jakość i bezpieczeństwo Twojej dokumentacji programu studiów — zanim będzie za późno.
